جگەرە كێشان & هۆكاری توشبوون بە شێرپەنجەی سییەكان
 به‌روار‌  : 29-11-2018
 بینراوه‌  : 133

 
ئــــا/ نــاز
بۆ باسكردن لە هەر نەخۆشی یەكی تر باسمان لە كۆمەڵێك هۆكار دەكرد بۆ توشبوون بەو نەخۆشی یە , بەڵام بە داخەوە بۆ ئەم نەخۆشی یە مەترسیدارە دەتوانین بڵێن (جگەرەكێشان هۆكارە مەترسیدارەكەی توشبوون بە شێرپەنجەی سییەكان ) ە .
بەگوێرەی سەرچاوە زانستی و پزیشكی یەكان, جگەرە  بە بڵاوترین  و سەرەكی ترین هۆكار  دادەنرێت بۆ توشبوون بە شێرپەنجەی سییەكان. جا توشبوونەكە بەهۆی جگەرەكێشانەوە بێت و خودی جگەرەكێشەكان توش دەبن , وە یاخود بە هۆی هەڵمژینی دوكەڵی جگەرەوە یە لەلایەن كەسانێكەوە كە خۆیان جگەرەكێش نین.  
 
كەواتە دەتوانین بڵێین مەترسیدار ترین هۆكار بۆ توشبوون بە شێرپەنجەی سییەكان بریتی یە لە جگەرە كێشان .كە ڕێژەی %85 ی توشبوون بە شێرپەنجەی سییەكان هۆكارەكەی جگەرەكێشانە.!
 
بۆ ڕوونكردنەوەی زیاتر پێویستە وەڵامی ئەم پرسیارە بدەینەوە كە( ئایا جگەرەكێشان چۆن دەبێتە هۆی توشبوون بە شێرپەنجەی سییەكان؟) 
 
پزیشكەكان بڕوایان وایە كە جگەرەكێشان دەبێتە هۆی لەناوبردنی ئەو خانانەی كە پێكهێنەری سییەكانن.لەبەر ئەوەی ئەو دووكەڵەی لە جگەرەدا هەیە و لە ڕێگەی هەڵمژینیەوە دەچێتە سییەكانەوە پڕە لە ماددەیەك كەناو دەبرێت بە (carcinogens) و هۆكاری توشبوونە بە شێرپەنجە .
 
لەوكاتەی كەسێك جگەرەدەكێشێت و لەگەڵا گەیشتنی دووكەڵی جگەرەكە بە سییەكانی , زۆر بە خێریی گۆڕانكاری لە شانە و خانەكانی سییەكاندا ڕوودەدات , و تیكدەچن و بەرەو لەناو چوون دەچن.  لەسەرەتادا جەستە دەتوانێت هەوڵی چاككردنەوەی ئەو تێكچوونی خانە و شانانە بدات, چونكە جەستەی مرۆڤ وەها دروستكراوە كە خۆی بتوانێت بەرەنگاری ئەو مەترسی و زیانە دەرەكی یانە ببیچتەوە كە توشی دەبن.  بەڵام لەگەڵا بەردەوام بوون لە جگەرەكێشان و هەڵمژینی ئەو دووكەڵە مەترسیدارەدا,و بە چەند بارەبوونەوە و بە تێپەڕبوونی كات, جەستە چیدیكە ناتوانێت بەرەنگاری ئەو ماددە قورس و مەترسیدارە كیمایی یە زیان بەخشانە ببێتەوە كە لە دووكەڵی جگەرەدا هەن. 
ئەو ماددە مەترسیدارانە زیانی زۆر بە (DNA) ی  خانە پێكهێنەرەكانی سییەكان دەگەیەنن و لە دەرەنجامدا وایان لێدیت كە بە شێوەی  نائاسایی كار بكەن , و پاشان دەبنە خانەی شێرپەنجەیی و كەسەكە توشی شێرپەنجەی سییەكان دەبێت.
 
گەرچی جگەرەكێشان سەرەكی ترین هۆكارە بۆ توشبوون بە شێرپەنجەی سییەكان, بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا چەند هۆكارێكی تر هەن كە مەترسی توشبوون زیاتر دەكەن. ئەوانیش بریتین لــــە:
 
1. هەڵمژینی دووكەڵ: گەرچی كەسێك خۆی جگەرەكێش نەبێت , بەڵام لە ناو ئەندامانی خێزانەكەیدا جگەرەكێش هەبێت یاخوود لە شوێنی كارو لە هەر جێیەك دووكەڵی جگەرەی لێبێت  و لە ڕێگەی  هەناسەوە بگات بە سییەكانی ئەوا مەترسی توشبوونی بە شێرپەنجەی سییەكان زۆر دەبێت.
2. هەڵمژینی گازی ڕادۆن:  ئەم گازە لە تێكشكانی سروشتی (یۆرانیۆم)ەوە و لە خاك, و بەرد , و ئاودا بەرهەم دێت  , و تێكەڵا بە هەوا دەبێت و لە ڕێگەی هەناسەدانەوە دەگاتە سییەكان و مەترسی توشبوون بە شێرپەنجەی سییەكان زیاد دەكات.
3. بەركەوتن بە گازە ژەهراویەكانی تر: مەبەست لەو گازانەیە كە هەڵگری ماددەی (carcinogens)   ن كە بە ماددەی شێرپەنجەییەكان ناسراون و مرۆڤ توشی شێرپەنجە دەكەن.لە جۆری ئەو گازانەش لەوانەیە لە شوێنی كاركردنی وەك كارگە كاندا بونیان هەبێت وەك (زەرنیخ, كرۆم, نیكڵ) كە مەترسی توشبوون بە شێرپەنجە سییەكان زیاتر دەكەن , بەتایبەتی تریش ئەگەر كەسێك خۆی جگەرە كێش بێت ئەوا مەترسیەكی زۆر زیاتر دەبێت.
4. مێژووی خێزان: توشبوونی كەسێك یان چەند كەسێك لەناو ئەندامانی خێزاندا , مەترسی توشبوون بە شێرپەنجەی سییەكان زیاتر دەكات. بگات .
 
دووبارە پێویستە جەخت لەسەر ئەوە بكەینەوە كە لە پێناو تەندروستی و سەلامەتی دا و بۆ دوور بوون لە مەترسی توشبوون بە شێرپەنجەی سییەكان پێویستە بەزووترین كات واز لە جگەرەكێشان بهێنرێت.چونكە :
 
 
دوور بوون لە جگەرەكێشان  دەبێتە دوورن لە شێرپەنجەی سییەكان.
 
بەهیوای تەندروستی بۆ هەمووان.



زیاتر ببینه

باشترین خۆراك بۆ ڕێگری كردن لە خەمۆكی
 به‌روار‌  : 16-12-2018

سیستمێكی خۆراكی ناسراو بە (دژەشێرپەنجە)
 به‌روار‌  : 08-12-2018

شەش نیشانە كەئاماژەن بۆ ئەوەی جومگەی ئەژنۆ پێویستی بە گۆڕین هەیە
 به‌روار‌  : 05-12-2018

رۆژی جیهانی بەرەنگاربوونەوەی ئایدز
 به‌روار‌  : 01-12-2018

سه‌ره‌تا  |  کارمەندى نموونەیی  |  ده‌رباره‌  |  په‌یوه‌ندی
ژماره‌ی سه‌ردان : 301,041     میوان : 79
DESIGNED AND DEVELOPED BY KOD4IT -  COPYRIGHT © 2017 - 2018 BAXSHIN  ALL RIGHT RESERVED